Á fundi forstjóra evrópskra geislavarnastofnana í Bern þann 8. desember var Sigurður M Magnússon forstjóri Geislavarna ríkisins kjörinn formaður samtaka þeirra til þriggja ára og tekur hann við formennskunni 1. janúar 2012.

Í sumar skipulögðu Geislavarnir ríkisins ráðstefnu Norræna geislavarnafélagsins undir yfirskriftinni "Áskoranir og tækifæri í geislavörnum". Ráðstefnurit með tugum kynninga (munnleg erindi og veggspjöld) hefur nú verið gert aðgengilegt á vefsíðu félagsins, sjá http://nsfs.org/NSFS-2011

Alþjóða Geislavarnaráðið gekkst fyrir stórri ráðstefnu í síðasta mánuði samhliða fundum nefnda og stjórnar ráðsins. Ráðstefnan sýndi að enn er mikil þróun í leiðbeiningum á sviði geislavarna.

Framvegis er óheimilt að nota öfluga leysibenda án leyfis frá Geislavörnum ríkisins og einnig ber að tilkynna Geislavörnum um innflutning þeirra. Velferðarráðherra hefur sett reglugerð um þetta til að hindra slys líkt og dæmi eru um að hlotist hafi af gáleysislegri notkun leysibenda.

Alþjóðakjarnorkumálastofnunin, IAEA, hélt 55. ársfund sinn í Vín daganna 19. - 23. september s.l.. Aðildarríki IAEA eru 151 og sóttu fulltrúar þeirra fundinn, auk fulltrúa ýmissa félagasamtaka og fjölmiðla, samtals um 3000 manns. Á ársfundinum var samþykkt aðgerðaáætlun um bætt kjarnöryggi, geislavarnir og viðbúnað í kjölfar kjarnorkuslyssins í Fukushima auk hefðbundinna ályktana um viðfangsefni stofnunarinnar og áherslur næstu ára.

Geislavarnir ríkisins taka í fyrsta sinn þátt í hinni árlegu Vísindavöku, sem haldinn verður næst komandi föstudag, 23. september, kl. 17-22 í Háskólabíói. Stofnunin mun kynna starfsemi sína og margvísleg viðfangsefni. Einnig verða sýnd ýmis mælitæki sem notuð eru og gestum gefst færi á að prófa sum þeirra.

Í morgun varð slys í kjarnorkustöð í Frakklandi og birtu Geislavarnir frétt um slysið fyrr í dag, kl. 12:53. Sprenging varð í bræðsluofni, en hún virðist ekki hafa leitt til neinnar dreifingar geislavirkra efna til umhverfis, enda virðist slysið í eðli sínu iðnaðarslys.

Í morgun hafa borist fregnir af slysi í kjarnorkuvinnslustöð (ekki kjarnorkuveri) í Frakklandi. Geislavarnir ríkisins fylgjast með fréttum og tilkynningum vegna slyssins, t.d. frá Alþjóða kjarnorkumálastofnuninni, IAEA. Stofnunin hefur haft samband við systurstofnanir sínar á Norðurlöndum og verður haft samráð um mat á slysinu eftir því sem ástæða þykir til. Rétt er að árétta að fréttir benda til að geislavirk efni hafi ekki og muni ekki berast til umhverfis. Frétt þessi verður uppfærð eftir því sem frekari upplýsingar berast.

Velheppnaðri ráðstefnu Norræna geislavarnafélagsins (NSFS). Þátttakan fór fram úr vonum skipuleggjenda enda var hún meiri en á síðustu ráðstefnum félagsins. Um 150 gestir frá samtals 18 löndum mættu til að kynna rannsóknir sínar og kynnast niðurstöðum annarra.

Dagana 22.- 25. ágúst næstkomandi heldur Norræna Geislavarnafélagið ráðstefnu á Grand Hótel í Reykjavík undir yfirskriftinni „Áskoranir og tækifæri“ (í geislavörnum). Um 140 þátttakendur, þar á meðal virtir fulltrúar frá alþjóðlegum stofnunum, hafa þegar skráð sig. Þó eru nokkur sæti enn laus.

Í október í fyrra var haldinn alþjóðlegur fundur í Reykjavík þar sem kynntar voru tæknilegar upplýsingar sem nota þarf til að meta áhættu vegna slysa í kjarnorkukafbátum og öðrum kjarnorkuknúnum farartækjum (t.d. skipum). Venjulega hvílir mikil leynd yfir upplýsingum af þessum toga og því er mikilvægt fyrir borgaralegar stjórnsýslustofnanir að hafa almennt viðurkennd tæknileg viðmið sem unnt er að vísa til í úttektum. Þessum fundi er nú fylgt eftir með alþjóðlegri ráðstefnu 25.-26. ágúst. Geislavarnir ríkisins sjá um framkvæmd ráðstefnunnar í samvinnu við Landhelgisgæslu Íslands og meðal þátttakenda eru ýmsir sérfræðingar frá Norðurlöndum og Alþjóðakjarnorkumálastofnuninni, IAEA.

Nýlega bættist við nýtt efni á vefsetri IAEA um geislavarnir sjúklinga. Um er að ræða fræðsluefni fyrir sjúklinga og almenning, um notkun jónandi geislunar í læknisfræði .

Nýlokið er í Vínarborg vísinda- og tækniráðstefnu þar sem fjallað var um hvernig eftirlitskerfi CTBTO annars vegar og framfarir í vísinda-, tækni- og viðbúnaðarsamfélaginu hins vegar geta nýst á báða bóga.

Stórlega hefur dregið úr notkun grunnskólanemenda á ljósabekkjum samkvæmt nýrri könnun Capacent-Gallup.

Árleg samantekt um geislaálag starfsmanna sem vinna við jónandi geislun er komin út fyrir árið 2010. Skýrslan er aðgengileg á vefsetri stofnunarinnar hér. Þar er einnig að finna eldri skýrslur um geislaálag starfsmanna. Skýrslan er á PDF formi (1,5 MB) og er eingöngu gefin út á vefsetri stofnunarinnar.

Í skýrslunni er gerð grein fyrir meðalgeislaálagi og hópgeislaálagi einstakra starfsstétta sem verða fyrir jónandi geislun við störf sín og starfsmanna innan tiltekinna starfssviða. Einnig er sýnd þróun í meðalgeislaálagi og hópgeislaálagi undanfarin ár.

Geislavarnir ríkisins hafa gefið út skýrslu, þar sem birtar eru niðurstöður um geislaskammta og geislaálags sjúklinga vegna notkunar röntgengeislunar við læknisfræðilega myndgreiningu. Niðurstöðurnar miðast við fjölda röntgenrannsókna á árinu 2008, en mælingar og söfnun upplýsinga um geislaskammta rannsókna, fóru fram á tímabilinu 2004 – 2009.

Æfingin Norður Víkingur 2011 var haldin í síðustu viku og tók hún meðal annars til borgaralegra löggæsluverkefna. Geislavarnir ríkisins tóku þátt í tveimur slíkum verkefnum í samvinnu við Tollgæslu, Landhelgisgæsluna og Ríkislögreglustjóra. Annars vegar var um að ræða að finna og greina geislavirk efni á Keflavíkurflugvelli, hins vegar finna, haldleggja og greina efni um borð í flutningaskipi. Í báðum tilvikum gæti verið um smygl að ræða, ólöglegan flutning eða annað sem krefðist afskipta íslenskra stjórnvalda. Hlutverk Geislavarna var að skipuleggja geislunarhluta æfingarinnar, leggja til viðeigandi búnað, fræðslu og þjálfun. Að auki voru starfsmenn stofnunarinnar virkir þátttakendur í æfingunni.

Geislavirk efni frá kjarnorkuverinu í Fukushima í Japan dreifðust víða um norðurhvel jarðar í kjölfar náttúruhamfaranna 11. mars. Magnið var lítið, en vegna mjög næmrar mælitækni var hægt að nema þau víða. Þessi efni eru væntanlega hætt að vera greinanleg hér. Af því tilefni er hér farið yfir stöðu nú í Fukushima, dreifingu efna til umhverfis, hvað mældist hérlendis, aðgerðir vegna geislamengunar matvæla í Japan og mat á langtímaáhrifum slyssins og hvernig rannsóknir hérlendis geta nýst við það.

Alþjóðakrabbameinsrannsóknastofnunin, IARC hefur birt mat á rannsóknum um heilsufarsáhrif farsíma og flokkað þá sem hugsanlega krabbameinsvaldandi. Þetta mat kallar ekki á breyttar ráðleggingar um notkun farsíma.