Ný mælitæki á eftirlitssviði Geislavarna ríkisins

21.6.2005

Geislavarnir ríkisins hafa á undanförnum árum keypt nýjan búnað til ýmiss konar mælinga og verður hér sagt frá nokkrum nýjum mælum sem tengjast eftirlitshlutverki stofnunarinnar.

Stofnunin keypti á síðasta ári tvo litla stafræna mæla sem setja má á fingur eða festa nálægt augum starfsmanns í þeim tilgangi að mæla hlutgeislaálag á útlimi eða augu. Annar mælirinn er fyrir starfsfólk sem vinnur með geislavirk efni en hinn er miðaður við röntgengeislun. Mælarnir eru ætlaðir til mats á vinnuaðstæðum og hefur annar þeirra þegar verið notaður til að rannsaka geislaálag á augu lækna við æðaþræðingar, hinn hefur verið notaður við kennslu í geislavörnum á rannsóknastofum.  Kostir þessara mæla framyfir filmur og TLD-flögur er að þeir gefa svörun strax og geta hjálpað starfsfólki við að sjá hvaða verkþættir gefa mest geislaálag og hvort lækka megi það með breytingu á vinnubrögðum.

Tveir mælar voru keyptir á árunum 2003 og 2004 til að meta rafsegulsvið í umhverfi almennings. Annar mælirinn getur metið rafsegulsvið vegna GSM fjarskipta en hinn metur segulsvið frá háspennulínum. Með þessum mælum hafa sérfræðingar stofnunarinnar öðlast talsverða þekkingu á rafsegulsviðum á Íslandi.  

Til að minnka óvissu í mælingum á röntgengeislun, keypti stofnunin á síðasta ári sérstaka viðmiðunarmæla sem eingöngu eru notaðir til samanburðarmælinga innanhúss. Þessir mælar eru bornir  saman við aðra mæla stofnunarinnar sem farið er með til mælinga annars staðar, t.d. á röntgendeildum sjúkrahúsa. 

Geislavarnir ríkisins hafa það að markmiði að hafa traustan grunn mælinga á jónandi geislun og veita sérhæfða þjónustu á því sviði eftir þörfum. Með nýjum lögum um geislavarnir nr. 44 frá 2002 var starfsvið stofnunarinnar víkkað og nær nú einnig til ójónandi geislunar í umhverfi almennings (GSM-síma, UV-geislunar, háspennulína og fleira) og eru áðurnnefnd kaup á rafsegulsviðsmælum liður í að uppfylla skyldur stofnunarinnar í þessu efni. Á þessu ári mun stofnunin kaupa mæli til að meta útfjólubláa geislun í ljósabekkjum.

Á árinu 2005 hófu Geislavarnir ríkisins undirbúning að því að fá ISO 9000 vottun á starfsemi sína. Hluti af þeim undirbúningi er að koma upp verklagsreglum sem tryggja að kvörðun lykil-mælibúnaðar sé rekjanleg til frumstaðla í geislamælingum og að nákvæmni í mælingum sé jafnan nægileg og skekkjumörkin þekkt. Kaup á viðmiðunarmælum eru m.a. gerð svo hægt verði að koma við gæðaeftirliti með þessum verklagsreglum.