Fréttir
Ný skýrsla á vegum Sameinuðu þjóðanna um áhrif slyssins í kjarnorkuverinu í Tsjernóbýl
Nú stendur yfir alþjóðleg ráðstefna í Vínarborg um áhrif slyssins í kjarnorkuverinu í Tsjernóbýl 1986. Ný skýrsla 8 stofnana Sameinuðu þjóðanna var kynnt í tilefni ráðstefnunnar og þar kemur fram að nú megi rekja tæp 50 dauðsföll beint til slyssins og að áætla megi að um 4000 manns muni látast vegna langtímaáhrifa geislunar. Þetta eru lægri tölur en oft hafa verið nefndar, en þó í samræmi við mat ýmissa vísindamanna strax í upphafi. Slysið hefur þó haft víðtæk önnur heilsufars-, félagsleg- og efnahagsleg áhrif.
Ný skýrsla um áhrif slyssins í kjarnorkuverinu í Tsjernóbyl var kynnt í gær í tilefni ráðstefnu sem er í Vínarborg í dag og á morgun um afleiðingar slyssins. Skýrslan tekur saman allar helstu niðurstöður rannsókna á slysinu og að henni standa á annað hundrað sérfræðinga á vegum 8 stofnana Sameinuðu þjóðanna og stjórnvalda í Rússlandi, Úkraínu og Hvíta-Rússlandi. Helstu niðurstöður eru að þar til á miðju þessu ári, þá megi rekja færri en 50 dauðsföll beint til geislunar af völdum slyssins. Flestir hinna látnu voru slökkviliðs- og björgunarmenn sem unnu í grennd við verið í upphafi slyssins og flestir létust vegna bráðra áhrifa geislunar. Að auki hefur skjaldkirtilskrabbamein greinst hjá um fjögur þúsund þeirra sem voru á barns- eða unglingsaldri við slysið. Nær öll (um 99%) þessi tilvik hafa reynst læknanleg, a.m.k. níu börn hafa þó látist.
Meginhluti íbúa í Rússlandi, Úkraínu og Hvíta-Rússlandi varð fyrir lítilli geislun af völdum slyssins og engin heilsufarsleg áhrif rekjanleg til geislunar hafa verið greinanleg hjá þeim. Áætlað er að um 4 000 manns muni látast vegna langtímaáhrifa aukinnar geislunar af þeim um 600 000 þúsund sem urðu fyrir marktækt aukinni geislun. Þetta eru einkum fólk sem vann við hreinsun í og umhverfis kjarnorkuverið, íbúar sem bjuggu nærri og voru fluttir brott fyrsta árið og fólk sem býr eða bjó á þeim svæðum þar sem geislavirkt úrfelli var mest. Þessi dauðsföll munu birtast sem aukning í tíðni banvænna krabbameina og svara til um 3% fjölgunar sjúkdóma af völdum geislunar. Þar sem vænta má að um fjórðungur íbúa á svæðinu muni látast úr krabbameini, þá verður í flestum tilvikum erfitt að greina marktæka aukningu dánartíðni af völdum slyssins. Flestum þessara íbúa er meiri hætta búin af almennu bágbornu heilsufari á svæðinu. Til viðbótar hefur komið fátækt og sálrænt álag vegna skorts á upplýsingum, tortryggni í garð yfirvalda og ótti um afleiðingar slyssins. Óbein heilsufarsleg, félagsleg og efnahagsleg áhrif slyssins voru því veruleg og það er mikilvægt að veita áfram aðstoð við að draga úr afleiðingum slyssins.
Eitt af markmiðum ritins og ráðstefnunnar er gera áframhaldandi hjálparstarf sem skilvirkast á þeim svæðum þar sem áhrifin voru mest. Til þess að svo megi verða þurfa þeir sem koma að hjálparstarfinu að hafa sameiginlega sýn á hverjar afleiðingar slyssins voru og hvar vandinn sé mestur.
Nánari upplýsingar um skýrsluna má fá á vefsíðu hjá Alþjóðakjarnorkumálastofnuninni, IAEA, sem helguð er afleiðingum slyssins í Tsjernóbýl:
http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/Chernobyl/index.shtml
Þar má m.a. finna fréttatilkynningu um skýrsluna (hlekkur: http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/Chernobyl/pdfs/ChernobylForumFINALPR.pdf), samantektarskýrsluna (hlekkur: http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/Chernobyl/pdfs/05-28601_Chernobyl.pdf) (52 síður) og tilvísanir í meginskýrsluna, sem er í 3 bindum (yfir 600 síður).
Einnig er sagt frá skýrslunni á forsíðu Morgunblaðsins í dag og nánari upplýsingar má fá á vefsetri Geislavarna ríkisins (tengill í http://www.gr.is/fraedsluefni/geislavirkni/nr/84). Þar eru tenglar til efnis um slysið og fleiri tenglum verður bætt við nú í tilefni ráðstefnunnar
