Notendum ljósabekkja fækkar samkvæmt símakönnun

23.4.2008

Capacent-Gallup hefur nýlokið símakönnun meðal 1350 Íslendinga á aldrinum 16-75 ára þar sem spurt var hvort viðkomandi hefði farið í ljósabekk að minnsta kosti einu sinni undanfarna 12 mánuði. Um 20% sögðust hafa gert það. Vikmörk í þessari tölu eru um 3%. Þetta er þriðjungsfækkun frá árinu 2004 þegar sams konar könnun var gerð en þá sögðust 30% hafa farið í ljós.

Þess má geta að ljósabekkjum hefur einnig fækkað um þriðjung milli áranna 2005 og 2008 eins og áður hefur komið fram á vefsíðu Geislavarna ríkisins.

Myndin sýnir hvernig hlutfall þeirra sem sögðust nota ljósabekki í símakönnunum hefur lækkað frá árinu 2004:


Samstarfshópur um varnir gegn útfjólublárri geislun var stofnaður í byrjun árs 2004. Núna eru aðilar að hópnum Geislavarnir ríkisins, Landlæknisembættið, Félag íslenskra húðlækna, Lýðheilsustöð og Krabbameinsfélagið. Hópurinn hefur á hverju ári staðið fyrir átakinu Hættan er ljós sem beint er gegn ljósabekkjanotkun fermingarbarna. Fyrir hönd hópsins var Capacent-Gallup fengið til að fylgjast með ljósabekkjanotkun á Íslandi með símakönnunum á hverju vori.

Símakönnun Gallups sýnir lítinn mun á hlutfallslegum fjölda notenda í Reykjavík og annars staðar á landinu. Mikill meirihluti notenda er konur en þeim hefur fækkað meira en körlum á síðustu árum þannig að kynjahlutfallið er nú um 1,4 konur fyrir hvern karl en var um 1,8 árið 2004. Þótt átaki samstarfshópsins hafi sérstaklega verið beint að yngstu aldurshópunum hefur fólki sem er eldra en 24 ára fækkað meira en öðrum í ljósabekkjum.

Til samanburðar má geta þess að sænskar kannanir 2005 og 2006 sýndu að um 15% Svía á aldrinum 18-74 ára notuðu ljósabekki og var kynjahlutfallið nálægt 2 konum fyrir hvern karl.

Geislavarnir ríkisins og aðrar sams konar stofnanir á Norðurlöndum birtu árið 2005 sameiginlega yfirlýsingu þar sem mælt var gegn notkun ljósabekkja, sérstaklega notkun ungs fólks.

Tilvísanir:
Samnorrænar ráðleggingar um ljósabekki frá 2005. Common public health advice
Sænskar kannanir á ljósabekkjanotkun 2005 og 2006. Solvanor í Sverige

ÞS