Ný skýrsla: Vöktunarmælingar Geislavarna ríkisins 2008

30.12.2009

Í skýrslunni eru teknar saman vöktunarmælingar Geislavarna ríkisins á geislavirku sesíni (Cs-137) í umhverfinu og í matvælum árið 2008. Sesín-137 var mælt í eftirfarandi sýnaflokkum:

• Andrúmslofti (svifryki)
• Úrkomu
• Kúamjólk (nýmjólk og mjólkurdufti)
• Lambakjöti
• Sjó
• Þangi
• Fiski

Niðurstöður mælinga benda til að litlar breytingar hafi orðið á styrk sesíns síðustu árin og að a.m.k. sé ekki um marktæka aukningu að ræða. Í andrúmslofti er styrkur sesíns < 3 μBq/m³ og í úrkomu < 1 mBq/l.

Í mjólk mælist styrkur sesíns að jafnaði nálægt 1 Bq/kg og í mjólkurdufti 6-10 Bq/kg. Styrkur sesíns í lambakjöti er nokkuð breytilegur, í sýnum frá árinu 2008 mældist hann 2-18 Bq/kg.

Í sjó mælist styrkur sesíns 1,3-2,5 Bq/m³. Hæstur styrkur mælist jafnan í pólsjó fyrir norðan og vestan land. Styrkur Tc-99 (teknetín-99) í sjó er mældur í samvinnu við rannsóknastofnunina Risø í Danmöku og reyndist neðan greiningarmarka.  Á árunum 2003 –2008 mældist hann 0,01 – 0,2 Bq/m³.  Sýnataka á sjó er jafnan í höndum Hafrannsóknastofnunar. Í þangi mælist styrkur sesíns á bilinu 0,05-0,18 Bq/kg þurrvigt og í þorski undir 0,3 Bq/kg ferskvigt.

Styrkur sesíns í íslenskum matvælum er í öllum tilvikum langt innan alþjóðlegra viðmiðunarmarka í milliríkjaverslun, sem eru 1000 Bq/kg.

Geislamælar til rauntímavöktunar á gammageislun eru starfræktir við fjórar sjálfvirkar veðurstöðvar Veðurstofu Íslands, þ.e. á Bolungarvík, Raufarhöfn, í Hornafirði og í Reykjavík. Styrkur geislunar er almennt lágur, eða 40-80 nSv/klst.

Kjartan Guðnason og Sigurður Emil Pálsson geta veitt nánari upplýsingar um þessa vöktun og niðurstöður hennar.

________

Geislavarnir ríkisins vilja nú í árslok þakka ánægjulegt samstarf á árinu sem er að líða og óska öllum velfarnaðar á komandi ári.