Fréttir
Fundur í Reykjavík um mat á ógn vegna slysa í kjarnorkukafbátum
Við mat á afleiðingum slyss í kjarnakljúfi skiptir miklu máli að geta lagt mat á hversu mikið magn geislavirkra efna getur losnað til umhverfis. Aðrir þættir skipta einnig máli, hvernig það gerist, hversu hratt og á hvað formi efnin eru. Gerð kjarnakljúfa í kjarnorkuverum er vel þekkt og til eru ítarlegar upplýsingar um hvernig geislavirk efni geta losnað til umhverfis við mismunandi gerðir slysa. Þessu er öfugt farið fyrir kjarnorkuknúna kafbáta. Vegna hernaðarlegs gildis hvílir mikil leynd yfir gerð kjarnakljúfa þeirra og það torveldar mat á hugsanlegum afleiðingum slysa. Ýmsar þjóðir búa yfir nokkurri þekkingingu á þessum kjarnakljúfum vegna hernaðarsamstarfs. Til slíkrar þekkingar má þó ekki vísa á opinberum vettvangi vegna trúnaðar og sú þekking er því gagnslaus við skipulagningu almenns viðbúnaðar við geislavá.
Norrænar kjarnöryggisrannsóknir (NKS, sem er samstarfsvettvangur norrænna geislavarnastofana , sjá: http://www.nks.org) , hafa stutt verkefni sem miðar að því að draga fram þá þekkingu um kjarnakljúfa í kafbátum og skipum, sem vísa má til á almennum vettvangi. Markmið með þessu er að skapa samstöðu um tæknilegar upplýsingar sem unnt sé að nota við skipulagningu viðbúnaðar við slysum í kjarnorkuknúnum kafbátum og skipum, upplýsingar sem hægt sé að nota fyrir opnum tjöldum og án þess að gæta þurfi trúnaðar.
Mikilvægur þáttur í þessu starfi er alþjóðlegur fundur sem haldinn verður í Þjóðmenningarhúsinu 22.-23. apríl n.k. Auk norrænna þátttakenda, þá verða þar þátttakendur frá Alþjóða kjarnorkumálastofnuninni (IAEA) og Bandaríkjunum. Á fundinum verða kynntar og ræddar ýmsar upplýsingar um gerð kjarnakljúfa í kafbátum og skipum, hvernig slys geta orðið, hvernig efni geta losnað frá bátum, hvernig þau dreifast í lofti og hverjar afleiðingarnar geta verið. Ætlast er til að fundurinn leiði til frekari vinnu sem verður síðan kynnt á ráðstefnu í Danmörku í ágúst. Takist vel til, mun árangurinn marka tímamót í viðbúnaði við slysum í kjarnorkukafbátum því unnt verður að vísa til tæknilegra upplýsinga sem búið er að skapa vissa alþjóðlega samstöðu um.
Nánari upplýsingar um fundinn má fá hjá Sigurði Emil Pálssyni, Geislavörnum ríkisins, s. 552 8200, netfang: sep@gr.is
Upplýsingar um norræna verkefnið sem er að baki fundinum má fá á: https://www.gr.is/nks-b/marenuc
