Fréttir

Sólgos jók ekki við gammageislun á Íslandi

6.8.2010

Að morgni þess 3. ágúst varð sólblossi í stefnu jarðar á sólinni með tilheyrandi stormum í segulsviði jarðar, en það ver jarðarbúa fyrir geimgeislun. Mælingar Geislavarna ríkisins og Veðurstofunnar benda ekki til að geimgeislun á Íslandi hafi aukist við þetta.

Jörðin verður sífellt fyrir hlöðnum ögnum sem flestar koma frá sólinni og kallast sólvindur. Hann flæðir ekki stöðugt heldur rís og fellur styrkleiki hans í takt við breytileika á yfirborði sólarinnar. Segulsvið jarðar hlífir yfirborðinu fyrir megninu af þessu streymi með því að bægja ögnunum frá. Þó verður yfirborðið stöðugt fyrir geimgeislun og eru þeir hluti af bakgrunnsgeislun sem allir jarðarbúar lifa við.

Að morgni þess 1. ágúst gaus á sólinni sólblossi (e. solar flare) í stefnu jarðar og tvær kórónuskvettur (e. coronal mass ejection, ský hlaðinna agna úr kórónu sólar) skullu á jörðinni í kjölfarið. Sú fyrri að kvöldi þess 3. ágúst og sú seinni þann 4. ágúst. Tilheyrandi stormar mældust í segulsviði jarðar og björt norðurljós sáust víða.

Sú spurning vaknar hvort jónandi geimgeislar eigi greiðari leið á yfirborð jarðar í slíkum atburðum. Geislavarnir ríkisins reka, í samstarfi við Veðurstofuna, fjórar síritandi gammamælistöðvar, eina í hverjum landsfjórðungi. Þessar stöðvar sýna að gammageislabakgrunnurinn er á bilinu 50-70 nSv/klst.

Í þessum mæligögnum er ekki hægt að greina marktæka aukningu á gammageislabakgrunninum í kjölfar sólgossins.



                                            Gammamælistöð í Reykjavík
Gammastöð í Reykjavík

 

Þessi athugun gefur vísbendingu um þess að breytileiki í sólvindinum hefur ekki merkjanleg áhrif á breytileika gammageislunar á Íslandi.



6. ágúst 2010

ÓHH